Το τοπίο της απελευθέρωσης κεφαλαίων και η ειδική οικονομική ζώνη της Σεντζέν

The Economist

Στον υπόγειο σταθμό του λιμένα της Κιανχάι, στη δυτική ακτή της Σεντζέν, υπάρχουν όλων των ειδών τα σήματα και οι ανακοινώσεις, μεταξύ των οποίων και για παραστάσεις της Εθνικής Ορχήστρας της Ουαλλίας. Υπάρχει, όμως, μόνον μία ανοιχτή έξοδος, που βγαίνει σε έναν χώρο βρώμικο γεμάτο σκουπίδια. Είναι μια γωνιά ενός χώρου έκτασης 15 τετ. χλμ. που διατίθεται για πειραματισμούς της κινεζικής κυβέρνησης. Η ζώνη αυτή έχει την άδεια να δοκιμάζει πολιτικές «πολύ πιο ειδικές» ακόμη και από τις συνήθεις μιας ΕΟΖ. Στοχεύει στο να προσελκύσει «σύγχρονες βιομηχανίες του τομέα των υπηρεσιών». Η φορολογία των επιχειρήσεων στη ζώνη αυτή ανέρχεται μόνον στο 15% των κερδών ενώ δεν φορολογούνται τα εισοδήματα επαγγελματιών, νομικών συμβούλων, λογιστών και δημιουργικών ατόμων που στοχεύει να προσελκύσει. Σύμφωνα με τον Τζέιμς Κόρνερ, η εταιρεία του οποίου κέρδισε στον διαγωνισμό για τον σχεδιασμό του μελλοντικού τοπίου στην περιοχή, τα επόμενα χρόνια θα λειτουργεί εκεί ένα σύνθετο σύστημα μεγάλων πάρκων που θα συλλέγουν, θα διατηρούν και θα καθαρίζουν τις ροές υδάτων. Παράλληλα η περιοχή στοχεύει και στο να συλλέγει ορισμένα από τα γουάν που έχουν συγκεντρωθεί εκτός των συνόρων της Κίνας: περί τα 550 δισ. γουάν βρίσκονται σε καταθετικούς λογαριασμούς στο Χονγκ Κονγκ, άλλα 60 δισ. γουάν στη Σιγκαπούρη και 35 δισ. σε καταθέσεις στο Λονδίνο, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Bourse Consult. Τα κεφάλαια αυτά δεν μπορούν να επιστρέψουν στην κυρίως Κίνα. Οι τράπεζες μπορούν να επενδύσουν σε επιχειρήσεις στο εσωτερικό της χώρας αλλά τα χρήματα μπορούν εύκολα να μπλοκαριστούν στους ελέγχους συναλλάγματος της Κίνας. Στην Κιανχάι, πάντως, είναι εύκολο να διευρυνθούν τα κανάλια. Οι επιχειρήσεις της θα τύχουν διευκολύνσεων για την προσέλκυση των γουάν που βρίσκονται στο εξωτερικό. Οι τράπεζες του Χονγκ Κονγκ θα μπορούν να διεισδύουν πιο εύκολα στην εν λόγω ζώνη ενώ θα προλειανθεί το έδαφος για μεγαλύτερο διασυνοριακό δανεισμό. Το σχέδιο έχει, πάντως, κάποιες δυσκολίες. Αν τα κεφάλαια που θα έρχονται από το εξωτερικό θα μπορούν να διοχετεύονται εύκολα στις επιχειρήσεις της Κιανχάι, τι θα τα σταματήσει από το να εισρεύσουν στην υπόλοιπη χώρα; Για να χαλαρώσουν οι έλεγχοι κεφαλαίων ανάμεσα στο Χονγκ Κονγκ και την Κιανχάι, πρέπει να έχει προηγηθεί σύσφιγξη των ελέγχων ανάμεσα στην Κιανχάι και την υπόλοιπη χώρα. Διαφορετικά, θα μπορούσε να προκληθεί μαζική εισροή κεφαλαίων. Ισως η λύση να βρίσκεται στην ανεύρεση της κατάλληλης χρονικής στιγμής. Η ζώνη της Κιανχάι δεν αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί πριν από το 2020, οπότε οι έλεγχοι στις κινήσεις κεφαλαίου μπορεί να είναι πιο χαλαροί σε όλη την επικράτεια της Κίνας.

(ελληνική μετάφραση εφ. Η Καθημερινή 21-07-12)