O μύθος με τις κινεζικές πόλεις «φαντάσματα»

του Wade Shepard/ Reuters
b_300_300_16777215_00_images_eikones1_newsouthchinamall.jpg
Στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο υπάρχουν σχεδόν 600 πόλεις περισσότερες από όσες υπήρχαν το 1949, όταν ανέλαβε τη διακυβέρνησή της το Κομμουνιστικό Κόμμα. Η δημιουργία πόλεων από μηδενική βάση σημαίνει ότι για κάποια χρόνια θα είναι άδειες, μέχρι οι εσωτερικοί μετανάστες κατοικήσουν τα διαμερίσματα και δώσουν ζωή στα νέα αστικά συγκροτήματα.
Καμία οικονομία στον κόσμο δεν έχει σημειώσει τόσο ιλιγγιώδη ανάπτυξη και κανένα μέρος στον κόσμο δεν έχει γνωρίσει τέτοιον οικοδομικό οργασμό όσο η Κίνα. Το αποτέλεσμα αυτής της θεαματικής μετεξέλιξης της αχανούς χώρας ήταν το παράδοξο μιας σειράς «πόλεων φαντασμάτων» σε όλη την κινεζική επικράτεια.
Οπως σχολιάζει το Ρόιτερς, δεν ακριβολογεί κανείς όταν χρησιμοποιεί τον όρο «πόλη φάντασμα» για τις κινεζικές πόλεις. Ο όρος συνήθως παραπέμπει σε κάποιο αστικό συγκρότημα που έπειτα από κάποιο χρονικό σημείο παρήκμασε και τελικά εγκαταλείφθηκε. Στην περίπτωση της Κίνας, όμως, τα πράγματα είναι ακριβώς αντίθετα καθώς οι «πόλεις φαντάσματα» δεν έχουν τίποτε το δυσλειτουργικό, απλώς δεν έχουν ακόμη αποκτήσει ζωή.
Στη δεύτερη οικονομία στον κόσμο υπάρχουν σχεδόν 600 πόλεις περισσότερες από όσες υπήρχαν το 1949, όταν ανέλαβε τη διακυβέρνησή της το Κομμουνιστικό Κόμμα. Η διαδικασία αστικοποίησης εγκαινιάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν ολόκληρες αγροτικές περιοχές μετατρέπονταν σε πόλεις, οπότε η πόλη κατέλαβε κεντρική θέση στον σχεδιασμό του μέλλοντος της Κίνας.
Παράλληλα, εκτινάχθηκε ο πληθυσμός σε πολλές περιοχές. Η Σαγκάη, για παράδειγμα, επταπλασιάστηκε μέσα σε μόλις 15 χρόνια και ο πληθυσμός της υπερέβη τα 23 εκατ. ενώ παλαιότερα αριθμούσε μόλις 6,6 εκατ. Στο μεταξύ, η κυβέρνηση εναποθέτει τη διαχείριση του ευρύτατου σχεδίου αστικοποίησης στις ίδιες τις περιφερειακές αρχές. Οπως αναφέρει η Παγκόσμια Τράπεζα, οι τοπικές αρχές πρέπει να μεριμνούν για το 80% των δαπανών τους ενώ λαμβάνουν μόλις το 40% των φορολογικών εσόδων του κράτους. Καταφεύγουν, έτσι, στις πωλήσεις γης καθώς αγοράζουν φθηνά οικόπεδα ως αγροτεμάχια, τα χαρακτηρίζουν αστικές περιοχές και τα μεταπωλούν ακριβά. Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών της Κίνας, οι περιφερειακές αρχές στην Κίνα άντλησαν 438 δισ. δολ. από πωλήσεις γης μόνο μέσα στο 2012.

Χρειάζονται περίπου μία δεκαετία για να αποκτήσουν ζωή...
Η οικοδόμηση μιας νέας πόλης από μηδενική βάση αποτελεί για την Κίνα ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο, που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Πεκίνου, απαιτεί 17 με 23 χρόνια για να ολοκληρωθεί. Εως το 2020 η πόλη Ορντος Κανγκμπάσι σχεδιάζει να έχει πληθυσμό 300.000 κατοίκων, η πόλη Νανχούι φιλοδοξεί να προσελκύσει 800.000 κατοίκους, ενώ πέντε εκατ. άτομα υπολογίζεται ότι θα ζουν στη Νέα Περιοχή της πόλης Ζενγκντόνγκ. Ετσι θα γεμίσουν μακροπρόθεσμα οι κενές αυτές «πόλεις φαντάσματα» της Κίνας. Ορισμένες από αυτές έχουν γνωρίσει μια φαινομενική αύξηση του πληθυσμού τους τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με σχετική έκθεση της Standard Chartered. Μέσα σε διάστημα μόλις δύο ετών, από το 2012 έως το 2014, η Νέα Περιοχή της πόλης Ζενγκντόνγκ διπλασίασε τον αριθμό των κατοίκων της. Το ίδιο χρονικό διάστημα τετραπλασιάστηκε ο πληθυσμός της Νταντού και της Τσανγκζού Βουγίν. Η πληρότητα των κατοικιών στις παραπάνω πόλεις έφτασε το 50%, όταν λίγα χρόνια πριν ήταν μόλις 20%.
Εν ολίγοις, χρειάζεται τουλάχιστον μία δεκαετία για να αρχίσουν να ξεφεύγουν από την κατάσταση της αδράνειας όλα αυτά τα νέα αστικά συγκροτήματα της Κίνας και να γεμίζουν ουσιαστικά με κατοίκους.
Από τη στιγμή που η διαδικασία αστικοποίησης επιταχύνεται στην αχανή χώρα, οι «πόλεις φαντάσματα» χάνουν αυτόν τον χαρακτήρα και αποκτούν σταδιακά την εικόνα ενός αστικού τοπίου.
 
(Η απόδοση στα ελληνικά δημοσιεύθηκε στην εφ. Η Καθημερινή 25.04.2015)